İtalyan Sosyalizmi

Burada, artık, aynı zamanda bir tarih anlatımı paylaşıyor olacağım. Doğduğu topraklardan uzakta, Rus ve uzak Asya steplerinde uygulama şansı bulan sosyalizm ideolojisinin bir özel tarihi. Sovyet ve Çin deneyimlerine itiraz getiren Eurocommunism'in Fransa'yla beraber en güçlü ismi İtalya'da olacağız.

BÖLÜM 1 - SÜRGÜN

1926 yılının Kasım ayında, Filippo Turati, İtalyan sosyalizminin büyüğü, Milan Galeriya’nın yukarısındaki apartman dairesinden süzülerek dışarı çıkıp, kendisini gözetim altında tutan polis memurlarını atlatmayı başardı. Mussolini’nin umutsuzca peşine taktığı polis ve carabinieri (jandarma) birliklerine karşın, Turati, 8 Aralık günü Genova yakınlarındaki Savona’ya vardı. Burada kendisine, yeraltına çekilmiş çevrelerce politik lidere sürgün yolculuğunda eşlik etmek üzere görevlendirilen, genç bir sosyalist militan ve faşist yönetimin “adalet” kaçağı Sandro Pertini katıldı.

Geçmişe dair anılarını konuştukları üç uykusuz gecenin sonunda, ikili Vado Ligure’de efsanevi antifaşistlerden Ferruccio Parri ve Carlo Rosselli’nin aralarında bulunduğu bir deniz botuna bindi. Kızgın deniz, botu döverken seyahat dramatik bir hal aldı. Pertini o seyahati; “Geminin baş kısmında uzanıyorduk. Turati ağırdı, bense cılızdım. Çok güçlü rüzgar fırtınaları olduğunu hatırlıyorum. Rüzgar Turati’yi üzerime yuvarlamıştı ve ben endişeyle ağırlığını üzerimden alacak diğer rüzgarı beklemiştim” diye anlatıyor.

Korsika Kalvi’de, Fransız memurlar bu ünlü misafirler için sıcak bir karşılama yaptılar ve Turati Fransa Devleti’ndeki arkadaşlarına, yolculuğu tamamladığı haberini ulaştırdı. Bir sonraki gün, 13 Aralık’ta, Turati, Pertini’yi, yaşlı gözlerinin yoldaşlarını İtalya’ya geri götüren deniz botunu daha iyi görebileceği bir kulenin tepesine çıkardı. Hasretle uzaklaşan bota bakarken Pertini’ye dönerek konuştu;

-Sen gençsin ve özgür İtalya’ya geri döneceksin. Bense yaşlıyım; İtalya’ya döneceğim, fakat bir cenaze arabasıyla…

1947 yılında, Turati’nin arkadaşları, küllerini geri getirerek, resmi bir şekilde Milan Cimitero Monumentale anıtına gömdü. Pertini direnişin askeri lideri olarak, İtalya’nin politik yaşamında öne çıktı ve 1978 yılında İtalya Cumhuriyeti’nin cumhurbaşkanı oldu.

…Mücadeleye Devam: Concentrazione Antifascista