Çin | Bölüm 2: Bölge

1. Bölge ve Konum

Zamandan çeşitli genel konseptler çerçevesinde bahsettik. Bölgesel özellikler de tarihsel bakış açısında çok önemli bir etkendir. Önemli nehirleri, coğrafi yapıları, ipek yolunu, Japonya, Kore ve Güneydoğu Asya'dan Hindistan'a ulaştıran okyanus rotalarını bilmek tarihi dönüşümleri algılamak için önemlidir.

Çin'de bölge isimleri Amerika'dakinden çok daha fikir vericidir. Çince yönleri ve doğa şekillerinin karşılıklarını bilirseniz anlamlandırmak kolaydır.

Mesela Yunnan; Bulutların Güneyi demektir. En uç güneyi, bulutların güneyini ifade eder.

Çin'in fiziki coğrafyası, toprakların yerleşimi, kara kütlelerinin nasıl şekil aldığı üzerine konuşursak, Tibet platosunun yükselişiyle başlanabilir.

Hikayenin özeti, elmas şeklindeki Hindistan kıta parçasının Avrasya kara kütlesine çarpmasıyla Tibet Platosunu meydana getirmesi şeklindedir. Bu günümüzde de devam eden bir süreç. Dağlar hala yükseliyor. Tibet ve Tarim Basin bölgelerinin kurak olmasının nedeni budur, Tibet her ne kadar çok yüksek olmasından kaynaklanan Himalaya'larda kar erimelerinden istafe ediyor olsa da, Çin'in geri kalan bölgelerinden çok farklı bir yeryüzü şeklidir.

Çin'in alışılmış doğası için, Doğu'ya bakmalıyız. Tibet Platosu'nun yükselişinden dolayı, Çin bölgesinde bütün nehirler doğuya akar ve Çin tarihinde üç önemli nehir vardır.

Kuzeyde, Sarıırmak (Yellow River) bulunur. Haritadan bakılırsa Sarıırmak'ın zaman göre yerleşiminin değiştiği görülür. Bu noktalar Çin'in Istırabı olarak adlandırılır. Sarırmak'ın sebep olduğu sel ve taşkınlar etrafındaki düzlüğe yerleşen kalabalık popülasyon için yıkıcı olagelmişti.

İkinci ırmak ülkenin ortasından geçen, Batı'dan Doğu'ya uzanan, Yangzi Nehri'dir. Kaynağı Batı'da Sichuan ve Sichuan havzasında olan, Yangzi Nehri, doğuda zengin akarsuların olduğu Aşağı Yangzi Bölgesi'ne uzanır. Ve Güneyde, Guangzhou, Kanton ve Hong Kong'a boşalan İnci Nehri (Pearl River) bulunur.

Çin coğarfayası dağlar kompozisyonuyla, plato ve düzlüklerle ifade edilebilir. Kuzey Çin ovası en önemli bölgedir. Kuzeyde Batıdan akan suların düzleştirdiği, kül rengi toprak ve Sarırmak'ın taşıdığı toprakla Sarıırmak'a ayırt edici rengini veren bölge bulunur.

Sonuç olarak önceden sığ bir deniz yatağı olan Kuzey Çin Ovası, zamanla dolmuş ve popülasyon buraya yerleşmiştir. Yangzi nehrinin yukarısında Sichuan havzası, güneydoğu veya Aşağı Yangzi Nehri, Çin'in en zengin bölgesi, Orta Yangzi, en verimli tarım arazilerini içerir ve uzak Güney ve Çin'in güneybatısındaki plato.

Beklenildiği gibi bu bölgeler Çin popülasyonunun %90'ını kucaklar. G. William Skinner Çin'in 9 mikrobölgeden oluştuğunu belirtir.

Çin'in coğrafyasında önemli bir nokta daha vardır. Kuzey ve Güneyi fiziken ayıran Qinling Dağları. Bu dağlar nedeniyle ülkenin iki bölgesi arasında iklim farklılaşır. Kuzey daha soğuk ve kuru, güney daha yağışlı ve sıcaktır. Medcezirin etkisi de not edilmelidir. Yıllık döngüyle, 6 ay rüzgar kuzeye eser, ve 6 ay güneye eserken yağmur getirir.

Tarım ürünleri de böylelikle farklılık arz eder. Kuru tarım kuzeyde, yaş tarım güneyde yapılır. Günümüzde karşılığı, Kuzey'de buğday üretimi ve Güney'de pirinç üretimidir.